Dialoog, verheldering van begrip (deel 3)


Nederigheid als grondslag voor een dialoog.

Tijdens de zoektocht naar verheldering van het begrip bekijken we nu een andere eigenschap van de grondhouding die dialoog mogelijker maakt. Nederigheid, een begrip dat wanneer genoemd veel reacties teweeg brengt en vooral cynisme en weerstand. Ik bekijk nederigheid graag vanuit het perspectief van Dag Hammarskjöld die, net als Martin Buber, een hoge morele opvatting had over zijn taken in het leven. Hoe klein of groot je rol in het maatschappelijk leven ook is: het is alleen geloofwaardig door zuiverheid en dienstbaarheid. Hoe belangrijk die nederige houding ten aanzien van dat wat je in het leven te doen hebt voor Hammarskjöld was spreekt ook uit het volgende citaat:

‘Nederigheid is in even sterke mate de tegenhanger van zelfvernedering als van zelfverheffing. Nederigheid wil zeggen: zichzelf niet vergelijken. Rustend in zijn eigen werkelijkheid, is het ik niet beter en niet slechter, niet groter en niet kleiner – dan iets of iemand anders

Een van de valkuilen tijdens een dialoog is dat er op een moment toch weer een discussie ontstaat. Een moment dat de verschillende visies of perspectieven een reactie van veroordeling oproept, waarbij de ander zich geroepen voelt om zijn of haar visie te gaan verdedigen. Wat kan helpen dit moment te voorkomen is het aannemen van een houding van nederigheid bij de deelnemers aan de dialoog. Nederigheid is een eigenschap die er voor zorgt dat een dialoog de kans krijgt zich te ontwikkelen op weg naar verdieping en begrip. Nederigheid is bij mensen een houding of eigenschap die zich kenmerkt door weinig voor zichzelf te eisen en zichzelf niet op de voorgrond te plaatsen, en afkeer van gebruik van macht of aanvaarden, laat staan opeisen, van eer. Nederigheid is niet te combineren met egoïsme of egocentrisme. Nederigheid dient niet verward te worden met gebrek aan zelfwaardering of onderdanigheid. Die nederige houding is meer dan ooit nodig om impact te krijgen. Want ze zal anderen aanzetten om met veel energie initiatieven te nemen. Hoe kan je zo’n nederige houding aannemen? Door oprecht gemeend “dank je “ te zeggen, door je woorden en daden te laten overeenstemmen, door bereidheid te tonen om bij te leren, door na een geschil als eerste de stap te zetten tot verzoening, door niet dadelijk uit je slof te schieten als iemand een fout maakt, maar eerst te zeggen dat missen menselijk is, door te aanvaarden dat iemand anders misschien een beter idee of visie heeft dan jij, door de tijd te nemen om te luisteren. Nederigheid doet ons op de eerste plaats onze eigen fouten en stommiteiten erkennen. Dan hebben we de juiste gesteldheid om begrip te hebben voor andermans gebreken en zijn we in staat hen met succes te helpen. In die gesteldheid zullen we ook van hen kunnen houden, met hun tekortkomingen. Nederigheid, sterk verwant aan bescheidenheid, is het tegenovergestelde van hoogmoed of arrogantie. Maar nederigheid moet altijd samengaan met gezonde stoutmoedigheid. "Met de stoutmoedigheid alleen, loopt men het risico de andere te verpletteren, met de nederigheid alleen, loopt men het risico helemaal niets te doen.” (Dennis Gira). Stoutmoedigheid staat dan voor speels kritisch zijn naar jezelf en de ander, van platgetrapte paden af durven stappen, durven verkennen wat je niet kent, kinderlijk nieuwsgierig zijn, avontuurlijk durven zijn, ondernemend en vrijmoedig. Nederigheid gebruiken we dan als Linda Kohanov het zegt; als de moed om te voelen, de wil om kwetsbaar te zijn en de wijsheid van alle levende wezens te aanvaarden. Nelson Mandele zei het treffend wanneer hij over leiderschap sprak;" Wees nederig en deel de eer. U bent als leider ook maar een mens. Fouten maken hoort er dus bij. Belangrijk is die fouten te erkennen. Zo laat u niet alleen uw menselijke kant zien, maar kweekt u ook meer vertrouwen. 'Nederigheid trekt aan en inspireert. Arrogantie doet dat niet.' Deel ook de eer met de mensen die voor u werken, anders raakt u na verloop van tijd hun steun kwijt" Of zoals Sister Chan Khong (1938) vredesactiviste tijdens de Vietnamoorlog zei;"Kijk dieper door te mediteren. Meditatie leert je nederig te zijn over je waarnemingen. Om dieper te kijken. Dieper te kijken naar dingen zodat we hun werkelijkheid dichter kunnen benaderen. We moeten niet al te zeker zijn van onze kennis. Als je nederig en open bent leer je elke dag iets nieuws". Nederigheid is een houding die je helpt alles en anderen als gelijkwaardig te zien en dat is waar een dialoog op leeft. Zoals Eckhart Tolle zegt;" In wezen ben je niet beter of minder dan iemand anders. Uit dat inzicht komen echt zelfrespect en echte nederigheid voort". Nederheid is de grondslag van alle deugden en van de dialoog. Ken Blanchard zegt;" Nederigheid betekent niet dat je minder over jezelf denkt, maar minder aan jezelf. En dat kun je ervaren tijdens een dialoog op het moment dat je zo diep betrokken bent bij wat de ander probeer te vertellen, dat je minder aandacht hebt voor dat gebabbel in je hoofd.

34 keer bekeken
Mens in Dialoog
  • Instagram Social Icon
  • White LinkedIn Icon
  • White Facebook Icon
  • White Twitter Icon

Tollensstraat 27

2041PP Zandvoort

0614277119

joop@mensindialoog.nl

Kamer van koophandel: 34274556

 

BTW nr. NL001332512B60

 

IBAN NL95ASNB0932962815