Dialoog, verheldering van begrip (deel 5)

Bijgewerkt: 31 mei 2019

Inzicht in vaardigheden & kenmerken van een Dialoog

Dialoog is niet iets dat je even snel leert of inzet. Het vraagt een hoop van jou en je mede-dialogers. Inzicht krijgen (en later hebben) in de kenmerken, de regels, de voorwaarden en de vaardigheden van een "werkelijke ‘dialoog’ is cruciaal. Dialoogvaardigheden leer je door oefening en door meer oefenen leer je ze verder te verfijnen en te ontwikkelen.

De inbreng van de ander wordt steeds ernstig genomen

Uitganspunten/ vaardigheden - De deelnemers aan een Dialoog zijn partners, geen tegenstanders of medestanders. Men ziet de ander als deelgenoot in een gezamenlijk (gespreks)project. - Er is een echte gelijkwaardigheid tussen de gesprekspartners. De partners staan tijdens de dialoog op gelijke hoogte (letterlijk en figuurlijk); ook al zouden ze in functie verschillen en zouden ze in hun formele functie en (machts)positie erg ongelijk zijn. - De inbreng van de ander wordt steeds ernstig genomen. Wat de ander inbrengt wordt zonder meer aanvaard als zinvol binnen haar of zijn context, vanuit haar of zijn perspectief, ook al begrijpt men op dit ogenblik de ander niet. De ander zegt niets zomaar. Al wat hij of zij zegt, kan begrepen worden binnen de context van haar ervaringen, haar denken, haar voelen en haar beleven. Men tracht zich in te leven in de gedachtegang van de ander. - Luisteren is even belangrijk, zo niet belangrijker, dan praten. Bij een Dialoog luisteren de gesprekspartners echt naar elkaar. Dit wil zeggen dat ieder moeite doet om de ander te verstaan zoals die wil verstaan worden. Actief luisteren houdt in dat men vragen stelt om na te gaan of men begrepen heeft wat de ander heeft willen meedelen. - Er worden evenveel (misschien zelfs meer) vragen gesteld dat dat er meningen en statements op tafel worden gelegd. Dit is het meest opvallende kenmerk van een Dialoog. Er worden vragen gesteld, werkzame vragen, vragen die bedoeld zijn om de zaak helderder te krijgen (niet om met de eigen kennis te pronken). - Er is een betrokkenheid bij het gespreksthema. Dat thema is duidelijk voor alle partners. Bij een Dialoog kan het gespreksthema regelmatig veranderen. Er is een vrije stroom van vragen, gedachten en gevoelens. Het thema kan daardoor op een flexibele manier maar toch gericht veranderen. Toch blijven de partners betrokken. Er wordt op het gepaste ogenblik en op de juiste wijze feedback gegeven (vb welke gevoelen en reacties de communicatiestijl van de ander oproept). Het streven is niet de ander te willen veranderen, maar wel om van elkaar te weten welke effecten men oproept en aldus te te kunnen kiezen om daar rekening mee te houden. - Al is het streven van een Dialoog in de eerste plaats de dynamische ontmoeting met de ander, toch onderkent men ook de belangen die iemand kan hebben bij bepaalde inhouden van communicatie. Er is oog en oor voor het belang dat ieder heeft bij het gespreksthema, ook al is dit belang voor iedere partner verschillend. - Verschillen in visie worden gerespecteerd, herkend en erkend. Integendeel, verschillen in visie maken de Dialoog alleen maar rijker. Men zoekt hoe men constructief kan omgaan met de waargenomen verschillen. De vraag is niet wat gelijk is maar wel wat ieder aanreikt om samen een stap verder te komen. Men tracht niet elkaar te overtuigen maar men zoekt samen naar de juiste gegevens, de zinvolle interpretatie, het helder inzicht, de gepaste conclusie, de beste keuze,. Men streeft niet naar een compromis maar tracht door een beter begrijpen van elkaars visie en het laten bevragen van de eigen visie, te komen tot een gezamenlijk inzicht dat de basis kan zijn voor gemeenschappelijke doelen en keuzes.

De kenmerken van Dialoog

- Het gesprek verloopt merkelijk trager dan andere gespreksvormen. Stiltes en ogenblikken van rust zijn van wezenlijk belang voor een goede dialoog. Het stelt de partners in staat om te luisteren naar de innerlijke stem, om hetgeen gezegd werd te verbinden met wat al gekend is, om goed te begrijpen wat de gevolgen zijn van wat de ander heeft ingebracht. - De gesprekspartners nemen de volle verantwoordelijkheid op voor de eigen inbreng. Als men hier bewust mee omgaat, betekent dit in de praktijk dat men zorgzamer zal zijn in het uiten van een mening en het geven van een reactie. Dit betekent ook dat men de gevolgen van de dialoog bespreekt en aanvaardt. - Een dialoog is een communicatievorm die een grote alertheid wekt bij de partners. Een dialoog voeren is geen vanzelfsprekendheid. Willen we een echte dialoog voeren dan zullen we er de eerste jaren bewust aan moeten werken, bewust bepaalde vaardigheden moeten oefenen, leren van onze fouten … en opnieuw proberen, bewust!

Om de regels van Dialoog uit te leggen gebruik je de vijf vingers van een hand. Dat is ‘handig’ (letterlijk) om te onthouden.



Wanneer je je duim in de lucht steekt, zeg je: “Goed gedaan.

Proficiat!” Met je wijsvinger richt je je naar de ander, maar merk op

dat drie vingen daarbij naar jezelf wijzen. Het is goed om af en toe de

wijsvinger bij die drie vingers te voegen en een vuist te maken: “Dit is

sterk!” Je middenvinger opsteken is in vele culturen een negatief

gebaar (“F***k you!”). Ieder die wil verleiden of de ander wil raken

weet dat een gepaste vraag meer resultaat oplevert. De ringvinger

kreeg zijn naam omdat (bij sommigen) een ‘ring van trouw’ de vinger

siert. De ring is symbool voor verbinding. Het pinkje is bescheiden en

toch een volwaardig lid van de hand. Wanneer je alle vijf de vingers

toont, zeg je: “Stop. Het is genoeg.” Bij de dialoog loopt het gesprek

niet ‘uit de hand’.

(Bron: Francis Gastmans, Dialogue Learning Centre - tegenwoordig https://francisgastmans.com/ )

0 keer bekeken
Mens in Dialoog
  • Instagram Social Icon
  • White LinkedIn Icon
  • White Facebook Icon
  • White Twitter Icon

Tollensstraat 27

2041PP Zandvoort

0614277119

joop@mensindialoog.nl

Kamer van koophandel: 34274556

 

BTW nr. NL001332512B60

 

IBAN NL95ASNB0932962815